De eikenprocessierups: een onderschat gevaar voor honden

Met het voorjaar in aantocht begint in Nederland ook weer het seizoen van de eikenprocessierups. Veel mensen kennen de jeukklachten bij mensen, maar minder bekend is dat deze rups ook voor honden ernstige en soms levensbedreigende problemen kan veroorzaken.

Wat is de eikenprocessierups?

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder en komt in Nederland vooral voor in eikenbomen. De rupsen leven in groepen en trekken in kenmerkende “processies” over de boomstam. Je herkent ze als witte, spinselachtige nesten op eikenstammen of takken met rupsen in lange rijen.

Het echte probleem zijn de brandharen:

Elke rups heeft honderdduizenden microscopisch kleine haartjes. Deze bevatten een irriterend eiwit. Ze worden gemakkelijk door de wind verspreid en kunnen jarenlang actief blijven Contact is dus niet alleen mogelijk via de rups zelf, maar ook via nesten of rondzwevende haren.

Wanneer is het risico het grootst?

Periode: april t/m september, met een piek in mei–juli, vooral bij warm en droog weer. Ook oude nesten blijven gevaarlijk! De eikenprocessierups komt landelijk voor, maar wordt het meest aangetroffen in Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en Limburg. Zachte winters en droge zomers zorgen voor toename van populaties.

Waarom is de rups gevaarlijk voor honden?

Honden komen vaak in contact doordat ze snuffelen aan de grond of boomstammen, nesten als “speelobject” oppakken en door gras lopen waar brandharen liggen.

De brandharen veroorzaken:

Irritatie van huid, ogen, luchtwegen en slijmvliezen, ernstige ontstekingsreacties en soms zelfs een levensbedreigende shock.  

Typische symptomen bij je hond die vaak heel plotseling ontstaan zijn:

• Heftig wrijven met poten over snuit
• Kwijlen
• Moeite met slikken
• Zwelling van tong of lippen
• Blaren of ontsteking in de bek
• Benauwdheid of versnelde ademhaling
• Lusteloosheid en koorts
• Oogklachten zoals roodheid en tranende ogen

Wat moet je doen bij verdenking?

• Voorkom verdere blootstelling, laat je hond niet wrijven of likken en vermijd contact met de haren (ook voor jezelf!)
• Spoelen. Spoel bek, snuit en ogen met lauw water, gebruik handschoenen indien mogelijk. Niet wrijven (dit verspreidt de haren)
• Direct je dierenarts bellen. Ook bij milde symptomen, want snel handelen voorkomt ernstige schade. Je dierenarts kan een injectie geven tegen een allergische reactie

Preventie: wat kun je als eigenaar doen?

• Vermijd eikenbomen in de risicoperiode
• Let op waarschuwingslinten
• Laat je hond niet snuffelen aan stammen of nesten
• Spoel je hond na een wandeling in risicogebieden
• Houd je hond aangelijnd in bekende risicogebieden  

Deze informatie in aangeleverd door dierenarts Monique Willems van dierenkliniek Hoogveld Echt / Roermond / Herten / Susteren.